De Ontlijner deel 5

Deel vijf van Bert Juistenga's  verhaal De Ontlijner over hoe gevaarlijk het is om alles op internet voor waar aan te nemen. Juistenga won met dit verhaal de tweede prijs in de wedstrijd Schrijf een Bommelverhaal.

Allereerst vroeg de politiecommissaris heer Bommel om een legitimatie.
'Legitimatie?' vroeg de aangesprokene verbaasd. 'U weet toch wie ik ben?'
'Dat is niet de vraag,' antwoordde Bulle Bas op harde toon. 'Volgens de wet moet een ieder zich kunnen legitimeren en ik ga je naam noteren, dus ik wil je paspoort zien.'
Heer Bommel haalde het gevraagde document uit zijn binnenzak en overhandigde het aan de politiebeambte die de beeltenis grondig bestudeerde.
'Identiteit verdachte vastgesteld,' zei de commissaris, waarop ambtenaar Dorknoper op onheilspellende toon het woord nam.
'Heer Olivier B. Bommel, u neemt op grove wijze een loopje met de overheid. Heer Bas heeft u in kennis gesteld van aangiftes betreffende dubieuze aandelentransacties en daarna heb ik u gisteren verwittigd van onregelmatigheden die mogelijk wijzen op fraude met subsidiegelden. Bij nadere controle blijkt nu dat er geen bouwvergunningen zijn afgegeven voor de werkzaamheden die aan dit pand zijn verricht, kortom, u bewoont een illegaal bouwwerk. De overheid kan dit niet oogluikend toestaan en bij deze kondig ik harde maatregelen aan. Hier moet een voorbeeld gesteld worden. De onderste steen zal boven komen, als het moet letterlijk.'
De verbouwereerde kasteelheer stond perplex. 'De onderste steen boven? Letterlijk? Wa-wat bedoelt u?'
'Zoekt u alvast vervangende woonruimte,' verduidelijkte de ambtenaar, 'want als illegale bouwactiviteiten zijn vastgesteld wordt alles in de oorspronkelijke staat teruggebracht. En daar ziet het wel naar uit. U weet, de overheid is volledig digitaal en ik heb diepgaand gezocht op de Lijn, maar in de archieven kom ik geen enkele bouwvergunning tegen, niet eens van een tuinhekje, laat staan van het kasteel dat hier is opgetrokken. Navraag bij de Commissie voor Cultuurerfgoed en Landschapsbehoud leerde mij dat hier een ruïne stond van een Vikingburcht uit de vroege middeleeuwen. Bereid u zich daar maar vast op voor, meneer Bommel.'
De fiere houding van de met ruïnes bedreigde heer zakte volledig in.
'Geen paniek, heer Ollie,' schoot Tom Poes zijn vriend te hulp. 'U hebt die bouwvergunningen in een map, zeker weten, met tekeningen van de architect erbij, ik heb ze wel eens gezien.'
'Die zou ik graag eens bekijken,' zei Dorknoper. 'Maar ik denk dat ik het antwoord van meneer Bommel al kan raden.'
Heer Olivier richtte zijn blik hoofdschuddend op Ollijn.
'Honger,' zei Ollijn.
'Opgegeten,' knikte heer Ollie waarop de ambtenaar schamper lachte.
'U moest zich schamen,' voegde Dorknoper hem toe. 'In plaats van ruiterlijk de overtreding toe te geven, zodat we met een schikking en een taakstraf de plooien glad kunnen strijken, komt u met flauwe smoesjes. Opgegeten. Een treurige vertoning.'
'Zo is het,' vulde commissaris Bas aan. 'Je bent er gloeiend bij, Bommel. Illegale bouwprojecten, subsidiefraude, voorkennis, dit ruikt naar witwaspraktijken als je het mij vraagt.'
'Witwaspraktijken?' vroeg heer Bommel. 'Ik doe nooit de was, daarvoor heb ik Joost in dienst.'
'Handlangers,' stelde de speurder vast. 'Laat ik het opschrijven voor mijn geheugen overkookt. Verdachte geeft leiding aan misdadig syndicaat. Het wordt steeds fraaier.'
'Cindy Kaat?' prevelde heer Ollie. 'Nooit van gehoord, ik geef ook geen leiding en als de dame in kwestie misdadig is wil ik niks met haar te maken hebben. Maar laat u mij alstublieft met rust met uw lelijke verdachtmakingen, het is teveel voor mijn teer gestel.'
'U wenst niet verder te verklaren, dat is uw goed recht,' gaf de commissaris toe. 'Genoteerd. Verdachte beroept zich op zwijgrecht. Laat ik u dan tenslotte melden dat u huisarrest krijgt. Hangende het onderzoek mag u dit perceel niet verlaten. Ik had je graag achter de tralies gegooid, maar we zitten met een cellentekort, de gevangenis wordt in rustgevende groentinten geschilderd en de verf droogt slecht. Maar ik waarschuw je, Bommel, we zetten een controlepost op je oprijlaan. De geringste vluchtpoging en ik sla je in de boeien.'
Na deze resolute woorden draaiden de vertegenwoordigers van de overheid zich om en vertrokken.
'Wat gebeurt er toch?' klaagde heer Ollie. 'Op de Lijn verschijnen lelijke verzinsels die men klakkeloos aanneemt en aan de andere kant verdwijnen documenten van de Lijn die ik vlak daarvoor nog in handen heb gehad en krijg ik huisarrest.'
'Met de Lijn is iets vreemds aan de hand,' gaf Tom Poes toe. 'Maar de papieren die u Ollijn te eten geeft hebben er ook mee te maken. Het lijkt me echt beter dat u het eerst versnippert.'
De woorden van Tom Poes beurden heer Bommel in het geheel niet op en zijn gelaatsuitdrukking verstrakte. 'Natuurlijk, de jonge vriend weet het beter,' begon heer Ollie. 'De politie plaatst slagbomen en verrekijkers op mijn oprijlaan nadat ik van duistere praktijken ben beticht, maar wat is volgens Tom Poes het probleem? Dat ik de krant niet in stukjes scheur wanneer Kwetal zegt dat alles van waarde verdwijnt. Wat hebben al die papieren voor waarde als je ze ook op de Lijn kan bekijken?'
'Die papieren hebben wel degelijk waarde,' ging Tom Poes tegen hem in. 'Ze zijn zichtbaar op de Lijn, dat is waar, maar Ollijn is niet voor niets een ontlijner en misschien...'
Tom Poes kon zijn uitleg niet afmaken, want heer Ollie onderbrak hem.
'Je begrijpt er niks van,' viel hij uit. 'Wat gisteren nog waarde had is vandaag waardeloos en dan bedoel ik niet alleen de krant van gisteren. Neem nu dit document.'
Heer Bommel haalde zijn paspoort tevoorschijn. 'Met dit document kon ik tot gisteren de hele wereld rondreizen als ik zou willen. Maar nu word ik afgeschilderd als een schurk en mag ik tijdens een hangend onderzoek het land niet verlaten. Ik heb huisarrest, zelfs een wandeling rondom mijn voorvaderlijk kasteel zit er niet meer in. En daarmee is dit paspoort een waardeloos vod geworden. Ik kan het net zo goed aan Ollijn geven.'
Hij voegde de daad bij het woord en wierp het paspoort naar Ollijn. Tom Poes probeerde het document in de vlucht te onderscheppen, maar hij was te laat. Ollijn ving het handig op en stak het in zijn mond. 'Lekker,' was zijn oordeel nadat hij het had doorgeslikt.
Tom Poes schudde zijn hoofd. 'Dit blijft vast niet zonder gevolgen. Ik moet op onderzoek uit, want er gebeuren rare dingen met de Lijn en de problemen worden alsmaar groter.'
In het gemeentehuis waren Bulle Bas en Dorknoper op weg naar de burgemeester. Een nieuwe foutmelding op de computer noodzaakte tot crisisberaad op hoog niveau. Vol verbazing hoorde burgemeester Dickerdack de ambtenaar aan.
'Wat vertel je me nu?' riep hij. 'Bommel geen paspoort? Hij is dus illegaal!'
'De Lijn is duidelijk,' bevestigde Dorknoper. 'Bommel komt niet voor in de burgerlijke stand, hij is geen ingezetene van Rommeldam.'
'Ik zou toch zweren dat ik zijn paspoort daarnet heb gezien,' bromde commissaris Bas onzeker.
'Het gaat niet om wat je ziet, Bas,' wees de burgemeester hem terecht. 'Zien en weten is niet hetzelfde. Met de kennis van nu zou je dingen die je in het verleden hebt gezien misschien anders inschatten. We zijn tegenwoordig digitaal, dus als het gaat om weten is ons beleid duidelijk: de Lijn is de norm. Daar houden we ons aan. Als Bommel een paspoort zou bezitten, dan hadden we het op de Lijn kunnen bekijken, zo is het toch, Dorknoper?'
De ambtenaar knikte. 'Alle documenten in ons archief hebben een streepjescode gekregen en zijn gescand en in de computer van zoektermen voorzien. Ik heb grondig gezocht, maar er is geen enkel spoor van de heer Bommel in onze archieven, hij is illegaal.'
De politiebeambte was nog steeds niet overtuigd. 'Wat heeft Bommel mij dan getoond? Wat is er trouwens gebeurd met al die documenten nadat ze zijn ingescand met een streepjescode?'
'Die zijn keurig in dozen ingepakt en afgevoerd,' legde Dorknoper uit. 'Op een afgelegen industrieterrein staat een zwaarbewaakte bunker met klimaatbeheersing waar alles bewaard wordt onder de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. In uiterste nood kunnen originele stukken daar opgevraagd worden.'
'Mooi,' zei de commissaris. 'Misschien dat we daar eens kunnen kijken of we iets over Bommel kunnen vinden, want ik vind het maar een rare zaak.'
'Het spijt me,' antwoordde Dorknoper. 'Originelen zijn slechts op te vragen als men beschikt over de streepjescode en een print van het gescande document. Het volledig geautomatiseerde archief is uitsluitend toegankelijk voor robots die aan de hand van de streepjescode de gezochte doos naar de toonzaal brengen ter inzage. We kunnen niet zomaar alles gaan doorsnuffelen op zoek naar een document waarvan het bestaan niet aangetoond kan worden. Er is ook nog zoiets als de Wet op de Bescherming van Persoonsgegevens. Dat had u als hoofdcommissaris toch moeten weten.'
Commissaris Bas voelde aan dat hij niet verder kwam en begon ernstig aan zijn waarnemingsvermogen te twijfelen.

terug naar overzicht
06 - 10 - 2015